NAROD JE ČUVAO SVETINJU I VJEROVAO DA ONA ČUVA NJIH - PRIČA O ČAJNIČKOJ KRASNICI

Čajnička Krasnica, čudotvorna ikona Presvete Bogorodice, vijekovima je jedna od najvećih svetinja ovog kraja. Ipak, jedna od najdramatičnijih stranica njene istorije ispisana je tokom Drugog svjetskog rata, kada su je mještani čajničkog, pljevaljskog i fočanskog kraja skrivali i čuvali, nerijetko rizikujući sopstvene živote.

FOTO: SeeSrpska

Prema predanju, ikonu je iz Jerusalima u Srbiju donio kralj Milutin Nemanjić i poklonio je manastiru Banja kod Priboja. Nakon pada ovog područja pod Osmanlije, prenesena je u Čajniče, gdje se čuva vijekovima.

IKONA OSTALA NEOŠTEĆENA NAKON MINIRANJA CRKAVA

Posebno dramatičan period počinje u Drugom svjetskom ratu.

U noći između 11. i 12. aprila 1943. godine italijanski okupatori minirali su dvije čajničke crkve. Čajnička Krasnica ostala je neoštećena, nakon čega počinje njen dug i opasan ratni put.

Prema sačuvanim svjedočenjima, važnu ulogu u njenom spasavanju imao je i čajnički musliman Vehbija Ćehajić, koji je upozorio tadašnjeg čajničkog protojereja Jovana Jovanovića da ikonu treba skloniti zbog dolaska ustaških jedinica.

Svetinja je potom sklonjena iz Čajniča.

TRI I PO GODINE SKRIVANA OD RATNIH OPASNOSTI

Tokom naredne tri i po godine ikona je premještana i skrivana na području Čajniča, Pljevalja i Foče.

Posebnu ulogu u njenom čuvanju imala su bratstva Popovići i Mašići. Iako je postojala mogućnost da ikona bude prenesena u Beograd i tamo sačeka kraj rata, mještani su odlučili da svetinja ostane uz narod ovog kraja.

U septembru 1943. godine ikona se nalazila u selu Strečanje na području Pljevalja, a zatim je prenesena na područje Foče.

Čuvana je u Crkvi Svetih Konstantina i Jelene na Okolištima u fočanskoj Slatini, a potom u obližnjoj pećini Zlataja.

IKONA SKRIVENA U BUKOVOM STABLU

Jedan od najneobičnijih dijelova ratnog puta Čajničke Krasnice vezan je za slatinski zaselak Bać.

Tu je ikona jedno vrijeme bila skrivena unutar velikog bukovog stabla. Prema svjedočenjima koja su ostala sačuvana, šumu i okolinu tada je zahvatio požar, ali je stablo u kojem se nalazila ikona ostalo netaknuto.

U ovom kraju svetinju su čuvale porodice Đorđević, Vilotić, Radović, Pljevaljčić, Mihajlović i Ivanović.

KAKO JE U ČAJNIČU SAČUVANA ČUDOTVORNA IKONA BOGORODICE

Čuvanje ikone nije bilo samo pitanje skrivanja vrijednog predmeta. Za ljude koji su je nosili od mjesta do mjesta predstavljala je svetinju koju su bili spremni da zaštite i u okolnostima u kojima je takva odluka mogla ugroziti njihove živote i porodice.

TRI GODINE U TRPINJSKOJ PEĆINI

Najduže je Čajnička Krasnica bila skrivena u Trpinjskoj pećini, visoko u stijenama iznad čajničkog sela Trpinje.

U pećini je provela oko tri godine. Mještani su organizovali straže i u smjenama je čuvali danonoćno, sve do marta 1946. godine, kada je vraćena u Crkvu Uspenja Presvete Bogorodice u Čajniču.

Među ljudima koji su je tokom rata čuvali ostalo je vjerovanje da zapravo nisu oni sačuvali ikonu, već da je Čajnička Krasnica tokom tih teških godina čuvala njih i njihove porodice.

PEĆINA PRETVORENA U BOGORODIČINU KAPELU

Nakon rata Trpinjska pećina vremenom je gotovo pala u zaborav.

Decenijama kasnije grupa mladih iz Čajniča uredila je prostor u kojem je ikona bila skrivana. Napravljena je pristupna staza, iz pećine je uklonjena velika količina zemlje, uređen je pod i postavljena časna trpeza.

Uz blagoslov mitropolita dabrobosanskog Hrizostoma, pećina je 2021. godine postala Bogorodičina kapela.

Tako mjesto koje je tokom ratnih godina bilo tajno sklonište jedne od najvećih svetinja ovog kraja danas čuva uspomenu na njen neobičan put, ali i na ljude koji su je prenosili, skrivali i čuvali kroz jedno od najtežih razdoblja svoje istorije.