VASKRŠNJE NASLJEĐE KOJE JE SAČUVANO DO DANAS

Vaskrs je najveći i najznačajniji hrišćanski praznik, koji utjelovljuje tri osnovna postulata na kojima počiva cjelokupno hrišćanstvo - vjera, nada i ljubav. Ovaj praznik simbolizuje Hristovu pobjedu nad smrću i predstavlja temelj hrišćanskog vjerovanja.

FOTO: SeeSrpska

Vaskrs je dan kada se slavi Hristovo vaskrsnuće, odnosno njegov duhovni, ali i fizički povratak nakon smrti. Upravo ovaj događaj usmjerava vjernike u njihovom svakodnevnom životu i dodatno učvršćuje vjeru u vječni život i vaskrsenje.

Vaskršnji post - priprema za najveći praznik

Za Vaskrs se vjernici pripremaju kroz Vaskršnji post, koji je najduži post u pravoslavlju i traje sedam sedmica. Ovaj post poznat je i kao časni post.

Tokom posta vjernici se uzdržavaju od mrsne hrane, odnosno hrane životinjskog porijekla, dok je riba dozvoljena u određenim danima. Post ne podrazumijeva samo fizičko odricanje, već i duhovno pročišćenje, molitvu i smirenje.

Bojenje jaja - simbol novog života

Jedan od najradosnijih i najprepoznatljivijih običaja vezanih za Vaskrs jeste bojenje jaja. Jaje je simbol vaskrsenja i rađanja novog života, zbog čega zauzima posebno mjesto u proslavi ovog praznika.

Jaja se tradicionalno boje na Veliki petak, dan uoči Vaskrsa. Najznačajnija boja je crvena, koja simbolizuje Hristovu krv.

Običaji koji se prenose generacijama

Bojenje jaja prati niz lijepih običaja. Domaćica kuće ustaje rano i priprema vodu i boje prije izlaska sunca. Prvo obojeno jaje, koje je uvijek crvene boje, ima poseban značaj - naziva se Čuvarkuća.

Ovo jaje se čuva do narednog Vaskrsa, a vjeruje se da donosi mir, blagostanje i zaštitu doma, kao i dovoljno hrane za cijelu godinu.

U prošlosti su se jaja bojila isključivo prirodnim bojama, a prije samog bojenja crtala su se voskom. Najčešći motivi bili su inicijali Hristos vaskrse – Vaistinu vaskrse, što je i danas tradicionalni pozdrav među vjernicima tokom praznika.

Danas se koriste moderne, jestive boje i razne tehnike ukrašavanja, pa se vosak ne koristi u svakom domaćinstvu, ali tradicija i simbolika ostaju isti.

Liturgija i vaskršnja trpeza

Tokom vaskršnje liturgije u crkvama se vjernicima dijele prethodno obojena jaja. Ona predstavljaju prvu hranu nakon posta i simbol su zajedništva i radosti.

Vaskrs je vrijeme okupljanja porodice, radosti i nade, kada se dijele jaja, pozdravi i lijepe želje.

Kada se slavi Vaskrs?

Vaskrs je pokretni praznik, što znači da se njegov datum mijenja svake godine. Najranije može pasti u periodu od 22. marta do 4. aprila, a najkasnije od 25. aprila do 5. maja.

Zanimljivo je da pravoslavni vjernici u nekim krajevima, poput Srbije, ovaj praznik nazivaju i Uskrs, dok je naziv Vaskrs karakterističan prvenstveno za područje Bosne i Hercegovine.