BUDUĆNOST PUTOVANJA: DA LI JE OVO DOBITNA KOMBINACIJA?

Evropski putnici sve više žele putovanja koja kombinuju avanturu i kulturno uranjanje, uključujući aktivnosti u prirodi, sport, istoriju i gastronomiju.

FOTO: Pixabay

Tradicionalna ljetovanja na plaži mogla bi uskoro biti zamijenjena aktivnim odmorima i tzv. „darecation“ putovanjima, jer putnici sve više traže adrenalinske doživljaje i avanture na otvorenom, umjesto ležanja uz koktel i knjigu. Putovanja sa izazovima i potpuna avantura bilježe rast interesovanja posljednjih godina. Pinterest je „darecations“ svrstao među najveće trendove putovanja za 2026. godinu, dok su pretrage vezane za avanturistički turizam na platformi porasle čak 75%.

Glavni razlog za ovaj trend je postpandemijska želja za putovanjima koja ostavljaju trajne uspomene i nude dublje kulturno iskustvo, što motiviše putnike da štede i ulažu u jedinstvena, nezaboravna putovanja, umjesto u više generičkih odmora. Prema procjeni Adventure Travel Trade Association (ATTA), evropsko tržište avanturističkog turizma vrijedno je oko 464 milijarde dolara (404 milijarde evra). Najveća tržišta su Njemačka, Francuska, Italija, Španija, Holandija i Velika Britanija, a 73% putnika izjavilo je da su „otvoreni za avanturu“.

Najpopularnije „darecation“ aktivnosti

Prema podacima SportsCover Direct-a, planinarenje i trekking bilježe rast interesovanja od 69% u 2026. godini. Za trekking i planinarenje nema ljepšeg mjesta od Himalaja. Iako postoje mnoge prelijepe planine u svijetu, ništa se ne može mjeriti sa pogledom na Himalaje uživo, navodi se u istraživanju. U Evropi je popularno zbog velike mreže dobro obilježenih staza kroz Alpe, šume, istorijske gradove i obalne puteve. Ostale popularne aktivnosti uključuju safarije, arheološka istraživanja i duatlone.

Maratonska putovanja ili „race-cations“ bilježe rast od 56% godišnje, podstaknuta postpandemijskim trendom zajedničkih i zdravih putovanja, posebno među generacijom Z i ženama. Jedna od popularnijih avanturističkih aktivnosti je i jedrenje. U Hrvatskoj, sa njenim zadivljujućim obalama i razvijenom infrastrukturom, bilježi se rast od 54%, dok white-water rafting (rafting na brzim vodama) raste 38% godišnje, sa rijekom Sjoa u Norveškoj kao popularnom destinacijom.

Balansiranje avanture i kulture

Iako su adrenalinske avanture u porastu, ATTA ističe da „avantura“ ima različita značenja u Evropi. Neki putnici traže kulturno iskustvo, neki aktivnu eksploraciju, a drugi balans između ova dva.

• Njemački putnici kombinuju avanturu i kulturno uranjanje – vole planinarenje i doživljaje u prirodi, ali cijene i kulturne i socijalne kontakte.

• Holanđani više putuju zbog avanture, dok im opuštanje i slobodno vrijeme ostaju prioritet.

• Francuzi i Španci biraju kulturna iskustva, istoriju i gastronomiju, često u društvu porodice i prijatelja.

• Italijani traže lični rast i transformativna iskustva, uz ekološke i lokalne inicijative.

• Britanci teže avanturi i istraživanju, ali su zainteresovani i za kulturna otkrića i daleka putovanja.

U Srbiji i regionu (Hrvatska, Crna Gora, Slovenija), trend aktivnog turizma takođe raste. Planinarenje kroz Taru, Kopaonik, Durmitor i Triglav, biciklizam po Istri ili rafting privlače sve više turista. Takođe, lokalni avanturistički turizam uključuje kanjoning, jedrenje duž Jadranske obale i vođene kulturne ture kroz istorijske gradove poput Dubrovnika, Kotora ili Ljubljane.

Sve više turista u regionu kombinuje aktivni odmor sa gastronomijom i lokalnom kulturom, što prati evropski trend „iskustvo preko intenziteta“. Avanturistički odmor više nije samo ekstrem, već način da se stvore nezaboravne uspomene i autentično doživi destinacija. Putnici žele da povežu avanturu sa lokalnom kulturom, provode vrijeme u prirodi i da njihovo putovanje zaista doprinosi mjestu koje posjećuju, piše TU Magazin.